Duurzaamheid gekwantificeerd 24 Artikel De markt is om en wil duurzaam bouwen, ontwikkelen en renoveren. Duur- zaamheid betekent hogere huren en verkoopprijzen, verbetering van ge- zondheid en welzijn, verhoogde productiviteit, minder ziekteverzuim, minder verloop, een hogere bezettingsgraad, vermindering van de vaste lasten, een langere levensduur, minder onderhoud en een hogere toekomstwaarde. Groeiende Markt Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat de effectieve huuropbrengst (huur- tarieven + bezettingsgraad) zes procent hoger is bij groene kantoren [1]. De US Green Building Council ziet een groeiende markt voor groene bouw- producten en diensten, van zeven miljard dollar in 2005, naar twaalf miljard in 2007 en naar verwachting twintig miljard dollar in 2010. Marktpartijen merken ondertussen dat kopers en huurders in toenemende mate vragen om duurzame gebouwen. Ditzelfde geldt, maar dan in overtreffende trap, voor de kopers van woningen. Uit een recent onderzoek van het Neder- lands Bureau Waardebepaling Onroerende Zaken blijkt dat woningen met Energielabel A, afhankelijk van het type, maar liefst vijftien tot zestig pro- cent meer opleveren dan woningen met Energielabel G. Waarschijnlijk pri- mair door de lage vaste lasten in een tijd waarin de energieprijzen (blijven) stijgen, maar ook omdat een groen label als indicatie wordt gezien voor recente investeringen en een goede staat van onderhoud. De markt haalt de regelgeving dus zogezegd rechts in en zoekt zelf actief naar instrumenten waarmee duurzaam kan worden ontworpen, ambities kunnen worden gecommuniceerd en het groene gehalte van gebouwen meetbaar en zichtbaar kan worden gemaakt. Er zijn grofweg drie soorten instrumenten waarmee duurzaamheid in een score kan worden omgezet: rekenprogramma's voor een gedetailleerde Life Cycle Analysis, rating tools voor de waardering en weging van groene maatregelen en kruisingen van deze twee vormen. LCA-methodes Life Cycle Analysis (LCA) is een methode die de milieueffecten van produc- ten of gebouwen van de wieg tot het graf berekent, weegt, onder ??n noemer brengt en indexeert. Door te `meten' worden appels en peren ver- gelijkbaar gemaakt. De kracht van de LCA-tools is hun wetenschappelijke onderbouwing en hun openheid voor het meten van (soms no-tech of low- tech) innovatieve maatregelen. Een voorbeeld is Eco-Quantum dat werd ontwikkeld in opdracht van SBR en SEV door W/E, IVAM UvA en Prisman, en is nu eigendom van laatstge- noemde bureaus. Het is beschikbaar als zelfstandig instrument, maar speelt ook steeds nadrukkelijker de rol van rekenhart van W/E's andere methode GPR Gebouw (zie verderop in dit artikel). GreenCalc+ werd ont- wikkeld door Sureac, waarin NUON, NIBE, DGMR en Rijksgebouwendienst verenigd zijn. Beide tools zijn inmiddels voor zowel woning- als utiliteits- bouw geschikt. Eco-Quantum is echter vooral populair als tool voor de woningbouw, terwijl GreenCalc+ traditioneel een sterkere positie in het segment van utiliteitsbouw heeft. Data De LCA-methodes combineren een schematisch 3D-gebouwmodel met een bestek waarin de producten, materialen en installaties worden gese- lecteerd en hoeveelheden gekwantificeerd. GreenCalc+ heeft een wizard waarmee snel een gebouw kan worden ingevoerd. Door een voorbeeldge- bouw met de gewenste milieuprestatie uit de catalogus te kiezen, wordt het 3D-gebouwmodel zodanig ingevuld met materialen en installaties dat aan de ambitie wordt voldaan. Uiteraard kunnen ook alle keuzes handma- tig worden gespecificeerd of bijgesteld. Eco-Quantum vraagt aan de ge- bruiker om voor tachtig componenten uit 1200 voorgeprogrammeerde producten te kiezen. Zo kan toch nog relatief snel een keuze worden ge- maakt. Duurzaamheid gekwantificeerd De bouwsector heeft steeds meer belang stelling voor duurzaamheid. Groene gebouwen en woningen leveren meer op en zijn een voudiger te verhuren en te verkopen. Maar wat is nou precies duurzaam? En hoe meet je dat? Er zijn verschillende instrumenten op de markt waarmee duurzaamheid in een score kan worden uitgedrukt. Hajo Schilperoort vergelijkt GreenCalc+, EcoQuantum, GPR Gebouw, BREEAM, LEnSE en LEED. Greencalc+